Informacja patentowa – przegląd źródeł

Jako dopełnienie tekstu wprowadzającego w tematykę informacji patentowej, zapraszamy do lektury przeglądu najważniejszych i najbardziej przydatnych źródeł.

Espacenet

To baza pełnotekstowa patentów m. in. amerykańskich, francuskich, niemieckich i brytyjskich. Dostępne są w niej również polskie opisy patentowe (od nr 153901). W sumie zawiera ok. 70 mln rekordów obejmując informacje patentowe z ok. 80 urzędów patentowych. Baza Europejskiego Urzędu Patentowego uruchomiona w 1998 roku posiada dokumenty z całego świata od 1876 r. Baza posiada polski interfejs.

Oprócz dokumentów patentowych, informacji o stanach prawnych, odnośników do literatury niepatentowej i cytowań dostępne są informacje na temat rodziny patentów. Są to informacje, które dostarczają wiedzy o istnieniu podobnych interesujących nas patentów w innych krajach.

W bazie Espacenet dostępne jest wyszukiwanie inteligentne tzw. smart search, które jest najbardziej rekomendowanie przez EUP. Oparte powinno być na kodach i identyfikatorach wyszukiwania, ale także możliwe jest wyszukiwanie poprzez wpisanie jednego, kilku słów lub złożonej komendy wyszukiwawczej (nazwy wynalazcy, firmy, daty dokumentu patentowego itp.)

Przykłady wprowadzania kodów i identyfikatorów wraz z wyrażeniami wyszukiwawczymi:

– aby wyszukać polski dokument po jego numerze zgłoszenia lub udzielonego prawa należy wprowadzić numer poprzedzony kodem kraju PL w postaci: PL200001;

– aby wyszukać wzory użytkowe, dla których o udzielonych prawach (pn=Y1) ogłoszono w roku 2010 (pd=2010) oraz – które mają w tytule lub skrócie słowo “urządzenie” (txt=urządzenie), można wprowadzić zapytanie w postaci: pn=Y1 pd=2010 txt=urządzenie (ze spacjami pomiędzy wyrażeniami – logicznym operatorem domyślnym jest AND);

Adekwatnie do powyższego sposobu wyszukiwania można skorzystać z wyszukiwania prostego, zaawansowanego lub wyszukiwania według numeru i klasyfikacji CPC.nW bazie obok wyników wyszukiwania znajduje się również bezpośrednie przekierowanie do bazy European Patent Register.

DepatisNet

Baza Niemieckiego Urzędu Patentowego zawierająca niemieckie dokumenty patentowe oraz bogate zbiory dokumentów międzynarodowych. Baza pełnotekstowa, w której polskie opisy patentowe dostępne są od nr 153901. Serwis dostępny w języku niemieckim i angielskim natomiast w danej bazie należy wyszukiwać w języku oryginalnym poszukiwanego dokumentu.

DepatisNet umożliwia wyszukiwanie za pomocą pięć trybów. Użytkownik bazy na samym początku musi wybrać poniższe warianty wyszukiwania. Przykłady:

Einsteiger / Beginner – wyszukiwanie dla początkujących. Najprostsze wyszukiwanie za pomocą standardowych pól wyszukiwawczych (nr publikacji, tytuł, data publikacji, inwestor / właściciel / wnioskodawca, nazwa patentu, nr klasyfikacji).

Experte / Expert – dla osób doświadczonych w wyszukiwaniu wzorów i patentów. Wyszukiwanie polegające na tworzeniu złożonych zapytań za pomocą operatorów logicznych, porównania, sąsiedztwa i symboli wielowyrazowych.

Ikofax – także dla osób doświadczonych. Wyszukiwanie za pomocą wewnętrznego języka wyszukiwawczego Depatis.

Poszczególne podstrony Wprowadzenia (do korzystania z bazy) bardzo szczegółowo zapoznają z nią początkujących użytkowników. Oprócz trybów wyszukiwania znajdują się tam informacje o tym, jaki jest wygląd wyników wyszukiwania wraz z informacjami o sposobach ich zawężania, jakie są wykorzystywane operatory w polach wyszukiwawczych, jakie są opcje wyświetlania wyników czy jaką maksymalnie ilość rekordów uzyskamy w wynikach wyszukiwania.

Z regulaminu korzystania z bazy dowiemy się, że w bazie występuje duża liść błędów danych oraz, że pobieranie danych jest ograniczone ze względu na ograniczoną pojemność systemu (istnieje możliwość zakupu większej ilości danych i dokumentów).

Patentowa Baza Danych UPRP i Serwis Publikacji

Polskie Patentowe Bazy Danych są źródłami informacji patentowej, które dotyczą:

  • wynalazków polskich,
  • wzorów użytkowych,
  • znaków towarowych (krajowych),
  • międzynarodowych znaków towarowych,
  • wzorów przemysłowych,
  • wzorów zdobniczych,
  • oznaczeń geograficznych,
  • topograficznych układów scalonych,
  • wynalazków zagranicznych.

W bazach możliwe jest wyszukiwanie proste, zaawansowane oraz strukturalne. Interfejs bazy dostępny jest w języku polskim i angielski. Bazy nie są bazami pełnotekstowymi, zawierają jedynie opisy bibliograficzne. Pełne teksty wraz z możliwością ich pobierania dostępne są jest jedynie przez Serwis Publikacji.

Serwis publikacji umożliwia bezpłatny dostęp do pełnych opisów patentowych udzielonych patentów na ternie Polski, polskich opisów ochronnych wzorów użytkowych, towarowych, przemysłowych i zdobniczych zgłoszonych na terenie Polski. Poprzez serwis wyszukiwać możemy również tłumaczenia patentów europejskich obowiązujących na terenie Polski. Zakres czasowy od 1924 roku do chwili obecnej (ostatnie publikacje ukazują się w terminie od 7 dni od publikacji w WUP).

Serwis Publikacji umożliwia przeszukiwanie w czterech wariantach. Poprzez:

  • wypełnienie formularza wyszukiwawczego,
  • listę wszystkich dokumentów uporządkowane rocznikowo,
  • listę wyników,
  • zakres danych.

W opcji wypełniania formularza wyszukiwawczego obok okienek wyszukiwawczych (numer publikacji, numer zgłoszenia, symbol klasyfikacji) podane są przykłady prawidłowego tworzenia zapytania wyszukiwawczego, co może ułatwić pracę użytkowników serwisu. Wedle standardów serwis dostępny jest w trzech językach polskim, angielskim i francuskim. Natomiast głównym formatem dokumentów zawartych bazach są pliki PDF.

Ośrodki PatLib

Ośrodkami Informacji Patentowej działającymi na terenie Polski. Obecnie działa 26 Ośrodków, z czego najwięcej znajduje się przy uczelniach wyższych (12) i bibliotekach uczelnianych (9). Udzielają one pomocy: przy wyszukiwaniu w bazach danych, w badaniach patentowych. Dostarczają także dokumentację i literaturę patentową oraz informacje o ochronie praw własności intelektualnej.

Przykładowe Ośrodki PatLib:

  • OIP Biblioteki Głównej Politechniki Częstochowskiej,
  • OIP Biblioteki Głównej Politechniki Śląskiej,
  • OIP Biblioteki Uczelnianej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Kaliszu,
  • OIP Biblioteki Głównej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie,
  • OIP Biblioteki Politechniki Łódzkiej,
  • OIP Biblioteki Politechniki Lubelskiej,
  • OIP Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego w Radomiu,
  • OIP Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie,
  • OIP Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Warte zapamiętania

Prawa wyłączne do większości rodzajów własności przemysłowej powstają na mocy decyzji krajowych urzędów patentowych i obowiązują na jego terytorium. Udzielane prawa wyłączne w różnych państwach są od siebie niezależne, co wskazuje ich podległość krajowemu ustawodawczemu, które te prawa nadał.

Źródła:

G. Niedbalska, Informacja patentowa, Słownik Innowacji, 2011

E. Balcerowska, Informacja patentowa dla kreatywnych umysłów, Enterprise Europe Network, 2011

Urząd Patentowy RP, Przydatne linki

R. Kozłowska, Badania patentowe z wykorzystaniem patentowych baz danych, Politechnika Wrocławska, 2009

A. Podrazik, Znaczenie informacji patentowej, jej źródła i wykorzystanie, AGH, 2013