Hejt, szantaże i kradzieże tożsamości. Do tego pornografia oraz materiały z wykorzystywaniem seksualnym generowane przez sztuczną inteligencję. Wirtualna rzeczywistość stała się dla najmłodszych miejscem, w którym często pozostają bez wsparcia dorosłych.
Raporty z lat 2025–2026 pokazują, że cyberprzemoc ma coraz poważniejsze konsekwencje w świecie rzeczywistym. Równocześnie algorytmy platform internetowych ułatwiają rozpowszechnianie szkodliwych treści, a instytucje Unii Europejskiej zapowiadają zaostrzenie regulacji wobec największych serwisów cyfrowych.
Problem dawno przestał dotyczyć wyłącznie technologii. Coraz częściej mówi się o kryzysie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, którego jednym z istotnych czynników jest przemoc w internecie.
Według danych brytyjskich organizacji monitorujących bezpieczeństwo dzieci, w Europie zgłoszenie dotyczące przemocy wobec nieletnich w sieci trafia do organów ścigania średnio co 76 sekund.
– Wykorzystywanie bezbronności dzieci, ich nieznajomości w poruszaniu się w świecie wirtualnym jest zatrważające – alarmuje w rozmowie z agencją Newseria Joanna Scheuring-Wielgus, posłanka do Parlamentu Europejskiego.
Ponad połowa dzieci nikomu nie mówi o cyberprzemocy
Skalę problemu w Polsce pokazuje „Nastolatek 3.0 – Raport NASK”.
Z badania wynika, że:
- 56% polskich dzieci doświadczyło przemocy w internecie,
- 52,1% nie powiedziało o tym nikomu – ani rodzicom, ani nauczycielom.
Eksperci wskazują, że głównymi powodami milczenia są strach, wstyd oraz poczucie winy.
Alarmujące dane dotyczące aktywności dzieci w sieci
Wirtualna przestrzeń coraz silniej wpływa na bezpieczeństwo najmłodszych.
Z dostępnych badań wynika, że:
- 28% dzieci otrzymało od kogoś intymne zdjęcia,
- 11% spotkało się w świecie rzeczywistym z dorosłym poznanym przez internet.
Badanie EU Kids Online pokazuje natomiast, że:
- trzy czwarte uczniów zetknęło się z treściami wywołującymi silne negatywne emocje,
- ponad 62% regularnie spotyka się z mową nienawiści,
- blisko 90% deklaruje, że algorytmy podsuwają im przemoc, pornografię, niebezpieczne wyzwania czy teorie spiskowe, mimo że wcześniej nie wyszukiwali takich materiałów.
AI zwiększa skalę zagrożeń
Jednym z największych wyzwań pozostaje ochrona dzieci przed materiałami przedstawiającymi ich seksualne wykorzystywanie.
Internet Watch Foundation (IWF) poinformowała, że w ostatnim roku zweryfikowała ponad 312 tys. zgłoszeń dotyczących takich treści.
Nowym zagrożeniem stała się generatywna sztuczna inteligencja.
Jeszcze niedawno materiały przedstawiające seksualne wykorzystywanie dzieci tworzone przy użyciu AI pojawiały się sporadycznie. Najnowsze dane mówią już o ponad 3,4 tys. takich plików, co oznacza bardzo dynamiczny wzrost.
Zdaniem europarlamentarzystów odpowiedzialność spoczywa nie tylko na sprawcach, ale również na platformach internetowych umożliwiających rozpowszechnianie takich materiałów.
– Stoją za tym duże platformy internetowe. Stworzyli je ludzie, więc odpowiedzialność musi być nałożona na te platformy, które w ogóle nie chcą się zajmować tym problemem – podkreśla Joanna Scheuring-Wielgus.
Posłanka odnosi się również do argumentów dotyczących wolności słowa.
– Z zażenowaniem słucham o cenzurze w internecie. My mówimy o dzieciach, które są wykorzystywane z pełną świadomością przez osoby zbijające na tym grube miliony.
Cyberprzemoc a zdrowie psychiczne młodzieży
Według statystyk opracowanych przez Polskie Towarzystwo Suicydologiczne:
- liczba prób samobójczych dziewcząt w wieku 7–19 lat wzrosła w ostatnich latach o 215%,
- w 2025 roku liczba samobójstw w tej grupie zwiększyła się o 26,8%.
Specjaliści podkreślają jednak, że cyberprzemoc jest tylko jednym z elementów wpływających na pogorszenie kondycji psychicznej młodych ludzi.
Znaczenie mają również:
- długofalowe skutki izolacji po pandemii,
- problemy rodzinne i rówieśnicze,
- presja wizerunkowa wywoływana przez media społecznościowe,
- ograniczony dostęp do psychiatrii dziecięcej i psychoterapii.
Jednym z najbardziej znanych przykładów tragicznych skutków cyberprzemocy pozostaje historia Nicole „Coco” Fox z Irlandii, która odebrała sobie życie po wieloletnim doświadczaniu hejtu w internecie.
Po jej śmierci matka dziewczyny, Jackie Fox, doprowadziła do uchwalenia w Irlandii przepisów określanych jako Coco’s Law, penalizujących cyberprzemoc. Obecnie apeluje o wprowadzenie podobnych regulacji w całej Unii Europejskiej.
Unia Europejska zaostrza działania wobec platform internetowych
Komisja Europejska prowadzi postępowania wobec największych platform cyfrowych, w tym TikToka, Meta oraz X, na podstawie Aktu o usługach cyfrowych (Digital Services Act – DSA).
Postępowania dotyczą m.in.:
- stosowania mechanizmów silnie uzależniających najmłodszych użytkowników,
- niewystarczającej weryfikacji wieku,
- ochrony dzieci przed szkodliwymi treściami.
Równocześnie europosłowie pracują nad stworzeniem wspólnej definicji cyberprzemocy oraz uznaniem jej za przestępstwo o charakterze transgranicznym.
Jak reagować na cyberprzemoc?
Eksperci podkreślają, że szybka reakcja znacząco zwiększa szanse na skuteczne zatrzymanie przemocy.
Co powinien zrobić rodzic?
Zapewnij dziecku wsparcie
Powiedz dziecku, że dobrze zrobiło, informując o problemie. Wyjaśnij, że odpowiedzialność ponosi wyłącznie sprawca.
Zabezpiecz dowody
Wykonaj zrzuty ekranu wiadomości, komentarzy lub materiałów wideo. Nie usuwaj ich przed zgłoszeniem sprawy.
Zgłoś treści na platformie
Skorzystaj z narzędzi zgłaszania dostępnych na Instagramie, TikToku, Facebooku oraz innych serwisach.
Powiadom odpowiednie służby
Jeżeli doszło do gróźb, szantażu, kradzieży tożsamości lub rozpowszechniania materiałów intymnych, należy zgłosić sprawę Policji lub prokuraturze.
Nielegalne treści można również anonimowo zgłaszać do zespołu Dyżurnet.pl.
Gdzie szukać pomocy?
116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży (czynny całą dobę)
800 100 100 – Telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawie bezpieczeństwa dzieci
800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka
