Polskie firmy z sektora MŚP coraz częściej dostrzegają potencjał sztucznej inteligencji. Zainteresowanie technologią jednak nie przekłada się – jeszcze – na skalę wdrożeń. Z raportu „Trendy w sektorze MŚP i e-commerce” przygotowanego dla DPD Polska wynika, że ponad połowa przedsiębiorców wskazuje AI jako jeden z kluczowych trendów dla handlu internetowego. Jednocześnie rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji wykorzystuje obecnie jedynie niewielka grupa firm.
AI liderem wśród technologicznych trendów
Badanie DPD pokazuje, że sztuczna inteligencja i automatyzacja są dziś postrzegane przez przedsiębiorców jako technologia o największym potencjale rozwojowym dla e-commerce. Taką odpowiedź wskazało 52 % ankietowanych firm. Dla porównania rozwój aplikacji mobilnych i sprzedaży w mediach społecznościowych uzyskał 47 % wskazań, a technologia blockchain – 34 %.
Wyniki sugerują, że przedsiębiorcy coraz lepiej rozumieją kierunek zmian zachodzących w handlu internetowym. AI nie jest już postrzegana wyłącznie jako innowacja technologiczna. Coraz częściej traktuje się ją jako narzędzie, które może wspierać sprzedaż, logistykę, obsługę klienta czy analizę danych.
Duże zainteresowanie, mało wdrożeń
Pomimo wysokiego poziomu zainteresowania rzeczywiste wykorzystanie sztucznej inteligencji pozostaje bardzo ograniczone. Z raportu wynika, że jedynie 6 % badanych przedsiębiorstw korzysta obecnie z rozwiązań AI w obszarze międzynarodowego e-commerce. Jednocześnie aż 45 % firm nie planuje wdrażania takich technologii, a kolejne 29 % uważa, że sztuczna inteligencja nie ma zastosowania w ich działalności. Tylko 14 proc. przedsiębiorstw analizuje obecnie możliwości wykorzystania AI, a 7 %. planuje wdrożenia w ciągu najbliższych 12 miesięcy.
Dane pokazują, że świadomość potencjału technologii rośnie znacznie szybciej niż gotowość organizacji do jej praktycznego wykorzystania. W efekcie powstaje wyraźna luka pomiędzy deklaracjami przedsiębiorców a faktycznym poziomem cyfrowej transformacji.
Dane zasobem gospodarczym
Znaczenie danych w gospodarce cyfrowej systematycznie rośnie. OECD wskazuje, że dane stały się jednym z kluczowych zasobów współczesnej gospodarki, obok kapitału, pracy i technologii. Firmy wykorzystują je do podejmowania decyzji, optymalizacji procesów oraz tworzenia nowych produktów i usług. Coraz częściej to właśnie zdolność do gromadzenia, analizy i wykorzystywania danych decyduje o pozycji rynkowej przedsiębiorstwa. W praktyce dane przestają pełnić wyłącznie funkcję informacyjną. Stają się aktywem, które może generować wartość biznesową i wspierać wzrost organizacji.
Potwierdzają to również analizy Komisji Europejskiej. Zgodnie z założeniami Europejskiej Strategii Danych wartość gospodarki danych w Unii Europejskiej ma w najbliższych latach dynamicznie rosnąć, napędzana przez rozwój sztucznej inteligencji, automatyzacji i zaawansowanej analityki. Oznacza to, że przedsiębiorstwa, które nie wykorzystują swoich zasobów danych, mogą stopniowo tracić konkurencyjność. Dla sektora MŚP jest to szczególnie istotne. Dane pozwalają bowiem skuteczniej planować działania, szybciej reagować na zmiany rynkowe i lepiej odpowiadać na potrzeby klientów.
Dlaczego firmy nie wdrażają rozwiązań AI?
Raport DPD pokazuje skalę zjawiska. Jednak przyczyny niskiego poziomu wdrożeń sztucznej inteligencji w sektorze MŚP znajdują potwierdzenie w danych dotyczących cyfryzacji przedsiębiorstw w Europie. Według Eurostatu jedynie ok. 8% firm w UE deklaruje wykorzystanie AI. Obrazuje to, że technologia znajduje się nadal na wczesnym etapie adaptacji w biznesie. Jednocześnie Komisja Europejska wskazuje, że istotnym ograniczeniem pozostaje niski poziom kompetencji cyfrowych — ok. 42% obywateli UE nie posiada podstawowych umiejętności cyfrowych, co bezpośrednio przekłada się na dostępność kadr w MŚP .
Dodatkowym wyzwaniem jest struktura i jakość danych w firmach. PARP podkreśla, że jednym z kluczowych problemów gospodarki cyfrowej jest fragmentacja danych i brak ich integracji pomiędzy systemami biznesowymi. W praktyce oznacza to, że nawet jeśli przedsiębiorstwa korzystają z narzędzi cyfrowych, dane często pozostają rozproszone w różnych systemach (CRM, e-commerce, arkusze kalkulacyjne). Uniemożliwia to ich efektywne wykorzystanie w rozwiązaniach opartych na AI. W konsekwencji bariery wdrażania sztucznej inteligencji mają charakter systemowy i wynikają nie z braku technologii, lecz z ograniczeń kompetencyjnych i organizacyjnych.
Przedsiębiorcy widzą konkretne korzyści
Co ciekawe, firmy potrafią wskazać obszary, w których sztuczna inteligencja może przynieść wymierne efekty biznesowe. Według raportu DPD przedsiębiorcy najczęściej oczekują poprawy komunikacji z klientami, większej precyzji prognozowania oraz usprawnienia procesów logistycznych.
Wśród najczęściej wskazywanych zastosowań znalazły się chatboty wspierające obsługę klienta i śledzenie przesyłek, optymalizacja tras dostaw, prognozowanie popytu oraz analiza dużych zbiorów danych. Wszystkie te rozwiązania opierają się na przetwarzaniu informacji i automatyzacji procesów decyzyjnych.
Pokazuje to, że sektor MŚP dostrzega praktyczne zastosowania sztucznej inteligencji. Problemem nie jest więc brak świadomości potencjalnych korzyści, ale trudność w przejściu od etapu zainteresowania do rzeczywistych wdrożeń.
AI może stać się przewagą konkurencyjną
Znaczenie sztucznej inteligencji będzie rosło wraz z rozwojem handlu internetowego i cyfryzacją procesów biznesowych. Firmy, które nauczą się skutecznie wykorzystywać dane i wdrażać rozwiązania oparte na AI, mogą szybciej reagować na zmiany rynkowe, lepiej odpowiadać na potrzeby klientów i efektywniej zarządzać kosztami.
Wyniki raportu DPD pokazują jednak, że dla wielu przedsiębiorstw najbliższe lata będą okresem nadrabiania zaległości technologicznych. Potencjał sztucznej inteligencji jest już dostrzegany przez większość rynku. Kolejnym krokiem powinno być przełożenie tej świadomości na konkretne działania biznesowe.
Od potencjału do wdrożenia
Polskie MŚP dostrzegają znaczenie sztucznej inteligencji dla rozwoju e-commerce, jednak poziom wdrożeń pozostaje niski. Z raportu DPD wynika, że AI jest dziś postrzegana jako najważniejszy trend technologiczny w branży, ale korzysta z niej jedynie 6 proc. przedsiębiorstw.
Największym wyzwaniem nie wydaje się już dostęp do technologii. Znacznie większą rolę odgrywają kompetencje, jakość danych oraz gotowość organizacji do wdrażania nowych rozwiązań. To właśnie te obszary będą w najbliższych latach decydować o konkurencyjności sektora MŚP w cyfrowej gospodarce.
Źródło: newseria.biznes.pl
